Tarczyca - ważny temat

Nadczynność tarczycy

Nadczynność tarczycy jest to choroba, która objawia się nadmiernym wydzielaniem hormonów tarczycy. Choroba ta daje uciążliwe objawy i może doprowadzić do przełomu tarczycowego. Nadczynność tarczycy (hipertyreoza) pojawia się, gdy tarczyca wydziela zbyt dużą ilość hormonów: tyroksyny (T4), trijodotyroniny (T3) i kalcytoniny. Tyreotoksykozą określa się właśnie skutki nadmiaru hormonów tarczycy w organizmie. W Polsce około 1-2% dorosłych cierpi na tę chorobę, z czego pięciokrotnie częściej dotyka ona kobiet.

Istnieje kilka istotnych przyczyn zachorowania na nadczynnoścć tarczycy. Zalicza się do nich:

  • chorobę Gravesa–Basedowa,
  • wole guzkowe toksyczne i wole rozlane toksyczne,
  • choroby zapalne tarczycy, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy i podostre zapalenie tarczycy,
  • guzy przysadki mózgowej wydzielające TSH.

Bardzo ważne jest zwrócenie uwagi na niepokojące objawy nadczynności tarczycy, takie jak:

  • nadwrażliwość na ciepło i nadmierną potliwość,
  • drażliwość i nerwowość,
  • drżenie palców,
  • kołatanie serca,
  • osłabienie mięśni nóg,
  • niechęć do wysiłków fizycznych i intelektualnych,
  • zahamowanie wzrostu,
  • dolegliwości skórne, np. na podudziach i stopach pojawiają się czerwone i mocno swędzące plamy, a nad kostkami u nóg pojawia się opuchlizna,
  • pogarsza się kondycja włosów i paznokci,
  • mogą występować duszności,
  • nieregularne miesiączki,
  • utrata masy ciała,
  • zaburzenia trawienne – biegunki lub zaparcia,
  • wytrzeszcz oczu,
  • pojawia się łzawienie oczu,
  • u dzieci – przyspieszenie wzrostu.

Gdy zauważymy któryś z objawów, musimy zgłosić się do lekarza. Ten, aby zdiagnozować nadczynność tarczycy:

  • przeprowadza badanie palpacyjne tarczycy,
  • zwiększa poziom fT3 i fT4,
  • sprawdza poziom TSH i przeciwciał anty-TSHR, anty-TPO i anty-Tg,
  • robi USG tarczycy,
  • robi scyntygrafię tarczycy.

Leczenie nadczynność tarczycy polega na:

  • zażywaniu leków przeciwtarczycowych (tyreostatyków), których celem jest zmniejszenie ilości wydzielanych hormonów, a także zażywanie beta-blokerów, które łagodzą objawy nadczynności tarczycy,
  • podawaniu jodu radioaktywnego,
  • wycięciu tarczycy – jednak wskazaniem do przeprowadzenia tej operacji jest rak tarczycy lub duże wole, które uciskają tarczycę. Po operacji u chorych występuje niedoczynność tarczycy, którą leczy się preparatami tyroksyny, niedoczynności tarczycy nie da się wyleczyć.

Chorzy, którzy cierpią na nadczynność tarczycy, powinni:

  • unikać produktów, które mogą obciążać przewód pokarmowy, takich jak: kapusta, brukselka, groch, soja, orzechy, migdały czy kasze gruboziarniste,
  • zrezygnować z ostrych przypraw – papryki, pieprzu, chili i zastąpić je przyprawami łagodnymi, takimi jak: wanilia, koper, kminek, pietruszką, lubczyk, majeranek, cynamon.

Całkowite wyleczenie zależy przede wszystkim od przyczyny nadczynności tarczycy. W przypadku leczenia jodem promieniotwórczym lub po operacji usunięcia tarczycy u chorych często występuje niedoczynność tarczycy, która wymaga leczenia już do końca życia. Żeby uniknąć zachorowania, należy zadbać o wzbogacenie swojej diety w jod i przyjmować go w odpowiedniej ilości. Innym ważnym czynnikiem jest zrezygnowanie z palenia papierosów.